خورشید خانوم




« قبلی | صفحه اول | بعدی »

April 13, 2006


ويکی پيديا، اوپن سورس و ساير قضايا!


جيمی ويلز (جيمبو)، بابای ويکی پيديا امروز اومده بود دانشگاه ما سخنرانی. بخشی از حرف هاش راجع به اين بود که ويکی پيديا چی چیيه و چطوری کار می کنه، بخشی اش هم راجع به جامعه ويکی پيديايی بود که بر اساس احترام و اعتماد جمعی است و همه چی جمعی تصميم گيری می شه و عملا اين جامعه رئيس نداره. برای خيلی ها ترسناکه که يه دائرة المعارف به اين گندگی ولنگ و وازی باشه و هرکی هر چی می خواد توش بنويسه و مطلب های بقيه رو بتونه ويرايش کنه. اما خب واقعيت اينه که ويکی پيديا موفق بوده. آدم های مريض هم بوده ان که خرابکاری کرده ان، اما روح جمعی کار جلوی خرابکاری ها رو گرفته. جيمبو خان مخصوصا رو اين تاکيد کرد که ما با خرابکارها با مدارا رفتار می کنيم. اولش فقط نوشته اشون رو پاک می کنيم، بعد يک هفته مثلا جلوی کارشون رو می گيريم، و بعدش هم اونقدر آدم ديگه هميشه وجود داره که مواظب هر صفحه ای باشه که بشه خرابکاری ها رو هم درست کرد و هميشه هم اميدواريم که خرابکارها خسته بشن از کارشون.


جيمبو قضيه اينکه جلوی دسترسی آزاد برای توليد و ويرايش مطلب رو بگيريم از ترس اينکه کسی خرابکاری نکنه رو به يه رستوران تشبيه کرد که مثلا کارد استيک بری نذاريم کنار استيک ها چون ممکنه يکی باهاش آدم بکشه و يا اينکه آدمی که کارد استيک بری دستش گرفته رو بندازيم زندان که يه موقع کسی رو چاقو نزنه! (قضيه خود منه که کامنت هام رو قبل از پابليش شدن اول نگاه می کنم!!)


ويکی پيديا و جامعه ويکی پيديايی براساس اين تفکر به وجود اومده که دانش و فرهنگ بايد مجانی و آزاد باشه. آزاد برای استفاده و تغيير دادن. سه چهار نفر ديگه هم تو کنفرانس امروز صحبت کردن که هر کدومشون از ايده اپن سورس و يا جامعه ويکی پيديايی برای يه کاری استفاده کرده ان يا پيشنهاد کردن که استفاده بشه (می دونم جمله بندی هام ديگه امشب آخرشه. دارم از خواب می ميرم ولی می دونم اگه الان ننويسم اينا رو ديگه هيچ وقت نمی نويسم!)


يکی از سخنران ها که دانشجوی دکترای جامع شناسيه و هم کلاس من هم هست راجع به استفاده از ويکی پيديا و شيوه کار ويکی پيديا تو سيستم آموزشی حرف زد. تو کلاس هاش شاگردها به شيوه ويکی پيديا مطلب توليد می کنن، يعنی هر کسی مطلب های اون يکی رو ويرايش می کنه. بعد هم کارهاشون رو تو ويکی پيديا می ذارن که ملت بتونن بخونن. کارها معمولا مطلب هايی درباره مسائل جامعه شناسيه که اگه کسی بخواد مقاله ها و کارهای اساسی رو بخونه بايد خدا تومن خرج کنه تا مثلا ژورنال های علمی رو بگيره، در صورتی که اين نوشته هايی که ساده تر هستن و تو کلاس توليد می شن می تونن خيلی بيشتر به درد مردم عادی بخورن. (يه نمونه اش همين مطلب خودشه که من مقاله اصلی رو اصلا نفهميدم و اين مطلب رو که خوندم تازه فهميدم چی به چيه) راجع به اين ايده هاش ديدم اينجا خيلی مفصل تر نوشته.


يکی از استادها هم راجع به اين حرف زد که ژورنال های علمی بايد اوپن سورس بشن و به جای اينکه برای اشتراک ژورنال ها ملت يا دانشگاه ها خداتومن پول بدن، خود نويسنده ها که بابت چاپ مقاله هاشون پولی هم نمی گيرن، يه پولی بدن برای چاپ مقاله اشون اما مقاله اشون اوپن سورس باشه توی اينترنت. اينجوری هم ژورنال ها پولشون در می آد، هم با يه پول کمی که نويسنده می ده مقاله برای هميشه اوپن سورس می شه و در دسترس عموم و مطلبش بيشتر خونده می شه و علم هم برای مردم مجانی می شه. (يه نمونه خوب پروژه ژورنال های علمی اوپن سورس پلاس است.)


اين قضيه فرهنگ اوپن سورس ديگه کم کم تبديل به جنبش اجتماعی اوپن سورس شده. شايد بيشتر در مورد اوپن سورس تو نرم افزار شنيده باشين، اما می تونه در مورد خيلی چيزها مخصوصا علم و فرهنگ هم صدق کنه. من که ديگه حالش رو ندارم چيز ديگه ای بنويسم يا وقت بذارم يه مطلب درست حسابی راجع بهش بنويسم. ولی اگه شما مطلب خوبی نوشتين راجع به اين مساله کامنتی چيزی بذارين بقيه بخونن به جای مزخرفات من (يا اينکه صفحه های مربوط به اون تو ويکی پيديا رو به فارسی ترجمه کنين بذارين تو ويکی پيديای فارسی).


کاشکی يه خورده بيشتر همت کنيم به اين ويکی پيديای فارسی بيچاره برسيم (روی حرفم اول به خودمه.) امکانات به اين خوبی فراهمه برامون. ماشالا دست به فارسی نوشتنمون هم که خوبه هزاران وبلاگ فارسی چپ و راست وجود داره. کاشکی يه بخشی از اين وقت رو برای نوشتن تو ويکی پيديای فارسی بذاريم. (اين حسين بدبخت قبلا کلی بال بال زده تو وبلاگش راجع به اين مساله يه سری به آرشيوش بزنين می بينين.)




 

RSS Feed
Add to Google Reader or Homepage