September 2, 2008
در باب لایحه خانواده و مشنگی
من بازی وبلاگی رو وقتی راه انداختم که داشتم از صحنه روزگار (یعنی اینترنت) برای مدتی محو می شدم. یعنی اصلا نبودم که پیگیری کنم. فقط گفتم یک سنگی رو بندازم تو آب و برم شاید موجش موج های دیگه ای درست کرد. یک موج هایی هم درست شد خوشبختانه. از کسی تشکر نکردم چون می دونم کسی به خاطر من ننوشت و اصولا این موضوعی نبود که تو قالب معمول تعارفات و بازی ها قرار بگیره و هر کسی که نوشت به خاطر خودش و وجدانش نوشت. لیلا و محبوبه یک سری لینک دادن به افرادی که این مدت نوشتن هر کی هم نوشت در این مورد می تونه لینکش رو بذاره تو کامنت ها شاید بعدا یه مجموعه لینک کامل درست کردیم.
و اما افرادی بودن که نوشتن وبلاگ ها در باره این لایحه رو «مشنگی» دونستن، به این دلیل که ملت با وجود همه مشکلاتی که هست دارن زندگی اشون رو می کن و حالیشون هم نیست که چیزی به اسم اعتراض وجود داره. خب من فکر می کنم دو دسته آدم هستن که نوشتن در وبلاگ ها فایده ای به حالشون نداره، یکی آدم های پر از مشکل و سختی از قشر آسیب پذیر که اصولا به اینترنت هم دسترسی ندارن، یه عده هم آدم هایی که از اینترنت برای خاله بازی استفاده می کنن و کلا همه فعالیت هاشون روی اینترنت مشنگی هست (فکر نکنم لازم به توضیح بیشتر باشه.)
اما واقعیتش این هست که یک عده آدم خیلی جدی، یک عده فعال اجتماعی، که با وجود همه فشارهایی که روشون هست، با وجود زندان و کتک و اتهام امنیتی و غیره، زانوی ناامیدی به بغل نگرفتن و دارن تلاش می کنن، این نوشته ها رو می خونن و براشون مهمه. واضح هست که این آدم ها اکثرا از "قشر آسیب پذیر" جامعه نیستن. اما خب به واسطه همین رفاه نسبی و امتیازاتی که دارن (که داشتن اینترنت هم شاملش می شه) وقت و امکانش رو هم دارن که برای تغییر اجتماعی تلاش کنن و حالیشون هست که چیزی به اسم اعتراض وجود داره.
این آدم ها، این فعالای اجتماعی در ایران، مثل فعالای اجتماعی در خیلی از جاهای دنیا، حتی جاهای خیلی فقیر در آفریقا و آسیای شرقی، از اینترنت به عنوان یک فناوری اطلاعاتی و ارتباطی استفاده می کنن. تحقیق های زیادی شده درباره نقش اینترنت و این فناوری ها در جنبش های اجتماعی، و نتیجه حداقلی خیلی از این تحقیق ها (نمونه اش این کتاب و این کتاب که یک سری جنبش های مختلف رو بررسی کردن) نشون داده که اینترنت نقش موثری داره تو فعالیت های ارتباطاتی جنبش ها.
حالا نمی خوام خیلی برم توی جزئیات و بحث رو تخصصی کنم که خب همه می دونیم اصلا به من نمی آد اینجور بحثا! اما حرفم اینه که به هر حال تجربه و تحقیق نشون داده که اینترنت در جنبش های اجتماعی می تونه نقش موثری بازی کنه و فعالای اجتماعی ما هم دست به اینترنتشون خوبه. همین ائتلاف زنان بر علیه لایحه به لطف اینترنت شکل گرفت. بروشور از طریق اینترنت (خصوصا وبلاگ ها) دست به دست گشت و در اختیار گروه های مختلف قرار داده شد تا پرینت بگیرن و بین مردم پخش کنن. وقتی هنوز بین گروه ها در مورد جمله بندی نهایی بعضی از بخش های بروشور داشت بحث می شد یک گروه فعال زنان در رشت بروشور رو پرینت گرفتن و در سطح وسیع بین مردم پخش کردن و به دیدار نماینده های شهرشون رفتن.

کار باحالی از نیک آهنگ کوثر! روز آنلاین
این فعالان اجتماعی از اینترنت استفاده هدفمند می کنن. اینطور نیست که اینترنت بشه "فضای" مبارزه. اینترنت یکی از چندین "ابزار"های کنشگری است و یک فضایی است برای هماهنگی و همبستگی و تبادل نظر و بسیج نیروها.
هم لایحه جدید خانواده، هم نحوه نقدهای فعالان زنان به این لایحه به نظر من جای نقد زیادی داره. من خودم شخصا به بخشی از نقدهای فعالای زنان نقد دارم! مثلا شاید براتون عجیب باشه و حتی ناخوشایند که بگم من مخالف صد درصد مالیات بستن به مهریه نیستم! یا نحوه انتقادی که به ماده ۲۳ می شه رو نمی پسندم. (یعنی صد در صد مخالف این هستم که اجازه همسر اول حذف شه برای ازدواج دوم، اما این نوع نقدی که الان می شه رو که داره روی تقدس خانواده مانور می ده رو چندان نمی پسندم. به شخصه مثلا ترجیح می دادم روی این مساله بیشتر مانور داده می شد که زن ها حق طلاق ندارن و اونوقت دیگه خیلی بی عدالتی است که نتونی طلاق بگیری و مجبور باشی با هوو زندگی کنی وقتی که مثلا شوهرت اجازه کار کردن هم بهت نمی ده که مستقل بشی ازش و مجبور شی بسوزی و بسازی که سرپناهی بالای کله ات باشه.)
هدف من از راه انداختن بازی وبلاگی سه چیز بود:
یکی اینکه خب سر و صدا بشه و این بروشورها رو بخونین و شاید شما هم شروع کنین این بروشورها رو بین در و همسایه پخش کنین و خودتون و اطرافیانتون به شماره های نماینده های مجلس که در بروشور بود زنگ بزنین. یعنی از وبلاگ به عنوان ابزاری برای اطلاع رسانی و پخش شماره تلفن های نماینده ها و انجام کار عملی خارج از محیط اینترنت استفاده بشه.
یکی دیگه اینکه مقاد این لایحه و اعتراض هایی که بهش شده نقد بشه. یادتون باشه گفتم اگر کسی می تونه در باره مفاد مختلف بنویسه. این نقدها رو فعالان اجتماعی می خونن. بهشون حتما کمک می کنه. به هر حال خیلی از بچه های وبلاگ نویس صاحب فکر هستن و تجربه های خاص خودشون رو دارن و از جنبه های مختلف می تونن نقد کنن، کما اینکه بهترین نقدها به کار فعالان زنان هم از دل همین وبلاگ ها در اومد (نگاه کنین مثلا به بحثی که خشایار کرده در وبلاگش در این مورد.) یک عده از وکلای زن دارن نظر سنجی می کنن از اقشار مختلف مردم تا در کنار کار حقوقی این نظرها رو هم جمع بندی و تحلیل کنن تا لایحه جایگزینی رو به مجلس پیشنهاد بدن. حتما بحث های هوشمندانه ای که در وبلاگ ها بشه در مورد لایحه به کار این حقوقدان ها کمک خواهد کرد.
یک دلیل ساده دیگه اش هم دلگرمی دادن به فعالای زنان بود. این فعالان خسته ان، رنج کشیدن، مدام زیر فشار تهمت و سانسور و تهدید هستن. حس خوبی نیست هر دو روز یک بار پسورد ایمیلت رو عوض کنی یا راحت نتونی حرف هات رو پای تلفن بزنی چون شنود داری. خیلی مشکلات زیادی دارن این فعالان که اصلا جاش اینجا نیست در موردش حرف بزنیم. اما قطعا نوشته های ما می تونه بهشون این حس رو بده که تنها نیستن. این فعالان زن همون کسایی هستن که یادشون نرفته اعتراض هم می شه کرد. همون هایی هستن که دیروز خانوم جلسه ای ها و مردم عادی رو کشوندن به مجلس. همون کسایی هستن که از رنج دیده ترین اقشار زنان تو زندان ها دفاع می کنن. خب حتی اگه نوشته های ما به هیچ دردی هم نخوره، حداقل می تونه حال اینها رو یک خورده بهتر کنه!
خلاصه اینها رو نوشتم که بگم در مقیاس بزرگ هستی ما که اساسا سرشار از مشنگی است، و در کنار بازی های مشنگانه امون تو اینترنت از توییتر و فرند فید و گوگل ریدر و فیس بوک گرفته تا وبلاگ نویسی و کامنت نوشتن و غیره (که خیلی هم خوب هستن به نظرم و خودم هم فعالانه توشون شرکت می کنم)، اگر نوشتن از لایحه خانواده در وبلاگ ها مشنگی باشه هم، باز به نظر من مشنگی از نوع اعلاش هست!
حالا هم فکر نکنین این خبر خروج موقتی لایحه از دستور کار مجلس یعنی پایان کار. نه، همین الانش برنا نیوز به نقل از نايب رييس کمسيون قضايی و حقوقی مجلس نوشته که لایحه به زودی بر می گرده در دستور کار. پس باز هم به نظرم خوبه مشنگی کنیم و بنویسیم. لایحه رو نقد کنیم. مفاد جایگزین پیشنهاد بدیم. اگر داخل ایران هستیم بروشور رو پرینت کنیم و بین مردم پخش کنیم و اگر خارج از ایران هستیم لینک بروشور و پرینت گرفتنش رو تبلیغ کنیم و اگر امکانش و روش رو داشتیم به نماینده ها زنگ بزنیم.
یکی از دوستان اشاره خوبی کرد که سر قضیه سنگسار هم حکم رو متوقف کردن و همه خوشحال شدن و بعد بی سر و صدا انجامش دادن. حالا هم ممکنه لایحه رو موقتا خارج کرده باشن که سر و صداها بخوابه و بعد یهویی تصویبش کنن.
به این هم باید توجه کرد که مشکل این لایحه فقط این چند ماده مشکل دار نیست. مشکل خیلی اساسی تر از این حرفاست. موضوع اینه که مدتهاست جنبش زنان مشکلات قوانین ضد زن ایران رو داره گوشزد می کنه، حالا این لایحه نه تنها اون مشکلات رو حل نکرده، بلکه یک سری مشکلات اضافه هم بهش اضافه کرده. (نقل به مضمون از حرفای شادی صدر با بی بی سی). خلاصه بعد از اینهمه تلاش و هزینه ای که جنبش زنان داده، اصلا نباید به همچین لایحه ای رضایت داد.
بی ربط ولی در عین حال خیلی هم با ربط:
گاهی هم مرهم باشید - امشاسپندان
|